BLADMUZIEK (34)
vierde kwartaal 2013
door Pieter Kuijper

HET OPPOSITIETYPE: ZWARTE SCHIJF GEBLOKKEERD DOOR WITTE DAM (deel 3b)

De Bladmuziek edities 30 en 31 waren de eerste twee uit een reeks verhalen over 'schijf tegen dam oppositie', (doch niet z37/wD47). Ik behandelde daarin resp. de verticale oppositie (plaatje a) en de horizontale (plaatje b). Bladmuziek 32 vormde een zomerse onderbreking; maar daarna, in editie 33, kwam de diagonale oppositie aan de beurt, toen met de witte dam gekluisterd aan de bordrand. Deze keer krijgen we een dozijn problemen te zien met een witte dam in diagonale oppositie los op het bord, a la plaatje c. Allemaal zonder motiefspel, die soort moet nog twee maandjes antichambreren tot aflevering 3c, Bladmuziek 35, de winterrubriek.

a Verticale oppositie b Horizontale oppositie

c Diagonale oppositie d Diagonale versperring


Diagonale oppositie hoofdstuk 2: witte dam niet aan de bordrand, geen motiefspel


Er zijn slechts zes basistypes, al naar gelang de locatie van de zwarte slotschijf. Die kan staan op de velden 5,6, 15,16,25 en 26. Voor witte losse dammen tegen zwarte schijven op de velden 35 en 36 is de diagonaal te kort. Witte dammen tegen de zwarte schijf aan worden opgepeuzeld, die naastgelegen velden zijn dus niet bruikbaar. Maar in de meeste gevallen (al naar gelang de lengte van de diagonaal) zijn er voor de witte dam verder nog diverse losse plaatsen beschikbaar. Echter om redenen van oplossingsscherpte (d.w.z. bij gemis aan verplichte landingsplaats) zijn ook de plekken direct aanpalend aan randvelden niet perfect bewerkbaar, geen witte dammen dus op de velden 40,41,42,43 en 44. Van de resterende opties geef ik telkens twee voorbeelden per zwarte slotschijf: eentje waarin dat stuk gedurende het gehele verloop van de afwikkeling op de plaats van zijn eindbestemming bivakkeert en eentje waarin ie wordt gebracht.

a. zwarte schijf op veld 5 tegen witte dam op een los veld van de diagonaal 5/46
01 02

1. 32-27(36x38), 26-21(22x31), 29-23(18x40 wat anders?), 39-34(40x20), 25x3(16x27), 3x32 Onnozel spel van zwart want na de witte voorzet 37-32 was de reactie (31-37), 42x31(22-27) heilzamer geweest. Nu gaat ie simpel op het hakblok. Qua aanblik een vrij natuurlijk standje; maar helaas, voor de zwarte schijf op 16 is geen enkele zingeving weggelegd. De witte dam finisht op veld 32.
2. 33-28(36x38), 28-23(19x28), 48-42(38x47), 46-41(47x36), 37-31(36x27), 29-23(18x40 het alternatief is minstens net zo beroerd), 50-45(20x29), 45x3(35x24), 15-10(14x5), 3x19 Wat betreft de legalisering van de diagramstand: vooraf ging bijvoorbeeld de onzin 48-42(27-31), 39x48(31-36). Een verrassend begin, een rondje van de zaak voor het zwarte stuk linksonder en een interessant dwangmoment, kortom dit probleem heeft ondanks het elementaire slagsysteem best wel wat te bieden. We zien een witte dam die uiteindelijk op veld 19 belandt.

b. zwarte schijf op veld 6 tegen witte dam op een los veld van de diagonaal 6/50
03 04

3. 32-28(40x38), 35-30(23x32), 47-42(38x47), 27x38(bijvoorbeeld 36x18 het maakt niet uit, de zwarte dam komt hoe dan ook op meerslag), 24-20(47x11), 24x2(16x27), 2x22 Een uitgekookte ontleding met werk voor de zwarte themaschijf, die als stootblok dient. De damliteratuur kent slechts 1 voldragen probleem dat op deze slotstand met de witte dam op veld 22 eindigt.
4. 49-44(40x49), 20-15(49x32), 15x13(18x9), 48-42(37x48), 26x28(48x34), 29x40(35x44), 47-41(36x47), 19-14(47x18), 14x3(22x33), 16-11(17x6), 3x39. De witte schijf 49 had ik eigenlijk net zo goed op 50 kunnen zetten. Tijdens de ontleding verschijnen er liefst drie zwarte dammen op het bord. De witte dam eindigt zijn taak op veld 39, ook van deze dam/schijf oppositie zijn er haast geen eerdere bewerkingen bekend.

c. zwarte schijf op veld 15 tegen witte dam op een los veld van de diagonaal 15/47
05 06

5. 32-27(21x34 't maakt niks uit maar deze oogt het lekkerst), 26-21(36x38), 22-18(12x14), 21x3(20x29), 3x33 De zwarte slotschijf biedt steun. De kracht van dit ding is de combinatie 26-21x3, die je niet ziet aankomen. Het einddoel van de witte dam is veld 33.
6. 35-30(24x35), 34-30(35x24), 40-34(29x40), 38x29(23x43), 32x23(18x29), 49x38(40x49), 47-41(49x32), 37x28(22x33), 31x22(17x28), 42-38(33x42), 41-37(42x31), 36x9(4x13), 15x4(24x15), 4x24 Vlechtwerk rond het triviale trucje 15x4(24x15), 4x enz. Een lekker vol bord en aangenaam gescheiden kleuren, zoiets heeft altijd een streepje voor. De gladde oplossing kabbelt, zonder tot een werkelijk hoogtepunt te komen, liefst veertien zetten lang voort. Witte dam uiteindelijk op 24.

d. zwarte schijf op veld 16 tegen witte dam op een los veld van de diagonaal 16/49
07 08


7. 13-8(4x33), 25-20(3x12), 46-41(37x46), 36-31(46x5 naar keuze), 31x2(12x23), 20-14(5x19), 2x38 Een voor elke beroepsoplosser voor de hand liggende maar venijnige beginzet. Na een heen en weertje wordt de zwarte dam door een van de eigen mannen op de lange lijn voor de voeten gelopen. De themaschijf op 16 is louter dood hout, en de witte dam bereikt veld 38.
8. 27-22(34x32), 22x2(16x27), 26-21(27x16), 44-40(35x44), 2x27 Een splinterproductie die aantoont hoe gemakkelijk iedereen een probleem zou kunnen maken. Bij aanvang staat de zwarte schijf weliswaar al op veld 16, maar die thematische plek wordt in een onbewaakt ogenblik tijdelijk verlaten voor een heimelijk op en neertje. De witte dam doet het op het door zijn tegenstander bezochte veld 27.

e. zwarte schijf op veld 25 tegen witte dam op een los veld van de diagonaal 25/48
09 10

9. 33-28(22x42), 23-19(27x40), 18-13(34x43), 41-37(42x31), 36x7(2x11), 13x2(24x13), 2x34 Wit wringt zich naar de plaatsen 13 en 19. Zijn dam (gescoord op bezet veld) maakt de reis naar veld 34.
10. 47-41(36x29), 22-18(13x33), 16-11(26x28), 11x24(29x20), 25x3(34x25), 45x34(39x30), 27-22(28x17), 3x39 Wie meer zou worden verrast met 42 op 41 en de beginzet 47-42 mag het zaakje verplaatsen. Een bord vol woestenij, waarin diverse zwarte frontsoldaten naar de eigen gelederen teruggeroepen worden. Dat de plakker 16-11 de slag naar dam versmaadt is misschien wel het meest opvallende in deze wildebras. De witte dam doet de deur dicht op veld 39, slechts 1 keer is het zo eerder gedaan.

f. zwarte schijf op veld 26 tegen witte dam op een los veld van de diagonaal 26/48, slechts veld 37 is bruikbaar
11 12


11. 32-28(33x31), 38-33(36x49), 33x2(31x42), 45-40(49x8 keuze die er niet toe doet), 2x37 Via het voorspel (1-6), 47-41(6x26) wordt de diagramstand gerealiseerd. Die onwaarschijnlijke standverklaring is niet nodig als we de witte schijf 32 op 22 zetten en zwart 33 op 11, in dat geval zijn het logische 32-27(31-36) en de beginzet 22-17 toereikend. Maar in die zetting gaat het geniepige leegmaken van veld 33 ten behoeve van des poedels clou (de vervolgzet 38-33) verloren. En zo heeft ieder voordeel zijn nadeel. Witte dam op 37.
12. 26-21(11-17 moet wel), 31-27(22x42), 33-28(17x26), 24-20(15x22), 16-11(18x40), 11x2(25x34), 2x37 Wit heeft er eentje mee, en dat is jammer in zo'n harmonisch standje. Toch zijn er geen andere winstgangen aanwezig dan de gegeven oplossing. Ook hier met een slotslag naar veld 37, er zijn geen andere plekken voor de uitvoering van het thema beschikbaar op de nogal korte diagonaal 26/48.

De volgende keer, in de komende wintereditie van Bladmuziek, krijgt u de al aangekondigde motiefbewerkingen van diverse diagonale oppositietypes te zien. Tot dan.