BLADMUZIEK (36)
oud en nieuw 2013
door Pieter Kuijper

Een intermezzo dit keer. De langlopende serie 'witte dam in oppositie tegen zwarte schijf' wordt onderbroken voor even wat anders zij het eenmaligs: een oud en nieuw rubriek. En die gaat natuurlijk van acquit met allerhande heilwensen voor de Bladmuziek lezers en hun dierbaren wat betreft het nieuwbakken jaar 2014. Hopelijk heeft Sint Sylvester minstens even veel goeds voor u in huis als wat deze fikse serie aan damgenoegen wil voorschotelen. Het ligt menigeen vast nog wel vers in het geheugen, in november 2009 vierden we een probleemhappening in ons oude clubgebouw 't Noot in Purmerend. En een paar maanden geleden, op 21 september 2013, werd wederom een reŁnie van de Kring voor Damproblematiek gehouden, deze keer gelijktijdig met het World Cup Draughts Tournament in Wageningen. Het KvD-bestuur had mij de dagtaak van spel- en wedstrijdleider toevertrouwd. Dus mocht ik het programma bedenken en met conservatieve attitude stelde ik twee wedstrijdjes samen. Natuurlijk was er voor de puzzelaars een krachtmeting in het problemen oplossen, maar voor het Bladmuziek publiek interessanter lijkt me het andere concoursje: problemen ontwerpen. Wie daaraan wilde meedoen had de keuze uit twee opdrachten: thema 1- wit brengt een schijf naar de voorlaatste rij en schuift die vandaar uit bedreigde situatie naar dam, of: thema 2- een witte schijf doet een plakzet en maakt op het plakveld een wachtbeurt aleer zijn slag te slaan. Thuis vanuit de luie stoel schenen die voorwaarden me niet onoverkomelijk zwaar. Maar in de spijkerharde realiteit van de toernooizaal vielen de resultaten een beetje tegen, ze hebben in elk geval naar mijn weten de paparazzi niet weten te boeien. Ik ben zo vrij om Bladmuziek te gebruiken om de thema's alsnog een welverdiend podium te geven. Een breed podium ook, want het onderwerp in een vloeiende aflevering wordt afgehandeld is het een lijvig verhaal geworden met handenvol dia's. Neem gerust een paar leesbeurten om het door te vorsen; u heeft tijd zat want de eerste kwartaal rubriek 2014 gaat pas over een maand ter perse.

thema 1
De eerste compositie opdracht bevat in feite twee elementen.
1. Tijdens de afwikkeling van het probleem dient een witte schijf (de themaschijf) te worden getransporteerd naar een plaats op de voorlaatste rij om vervolgens van daar naar dam te schuiven.
2. De themaschijf dient tijdens zijn verblijf op de voorlaatste rij in levensgevaar verkeren, hij dreigt daar geslagen te worden. Twee mogelijkheden: de bedreiger is a. een zwarte dam of b. een zwarte schijf. Een zwarte vraatzuchtige schijf als bedreiger behoort tot de gewonere zaken van de wereld, een onheilspellend zwarte dam ziet men niet elke dag.

1a witte schuifpromotie (na bedreiging van het themastuk door een zwarte dam)
In Wageningen was de opdracht gelimiteerd, alleen bedreiging met een schijf kwam in aanmerking. Om te laten zien dat het ook anders kan begin ik vandaag de voorstelling met een setje dreigende zwarte dammen. De meest voor de hand liggende manieren daarvoor spelen zich op de lange diagonaal af. Op zijn simpelst gaat het toe in het kale standje: witte schijf op veld 10 aan zet tegen zwarte dam op veld 46, oplossing 10-5. Die basale aanpak is in de loop der jaren vlijtig afgesabbeld, er valt weinig fris spul meer bij te bedenken getuige de zesendertig bewerkingen die de Turbo Dambase ophikt. Zie hier zes thema 1 bewerkingen met een zwarte dam in de aanslag. Onder het diagram staat wat de themaschijf uitspookt. Het eerste trio ontrolt zich op de hoofdlijn, de andere laten zien dat, als je de term bedreiging ruim interpreteert, het thema ook elders valt te verwezenlijken.

01 02 03

Dia 1. 26-21(17x26), 34-29(45x32),37x10(26x46, themaschijf in nood), 10-5(24x33), 44-40(35x44), 50x28(46x10, om de witte dam te overmeesteren), 5x25(9-14), 25x9(3x14), 48-43 Hier dus zo'n geval waarin de promovendus, nadat hij zichzelf naar veld 10 heeft geloodst, net op tijd weet te ontsnappen aan de verorberingsdrift van de zwarte dam op 46. Om toch nog een beetje origineel te lijken voegde ik aan het afgekloven bot met wat ruis materiaal een harakiri motiefje toe.
Dia 2. 32-28(25x41), 28x10(41-46, themaschijf in nood), 10-5(26-31), 42-37(46x32), 5x26(7-12), 26x8(3x12), 47-42 Ook zwart slaat naar de een na laatste rij en schuift vandaar uit bedreigde positie naar dam. En daarmee komt de witte schijf van dienst (die er op dat moment al twee zetten op heeft zitten) op de tocht te staan. Bijzonder. Het zetje 42-37 mag er zijn, het ontkracht zwarts enige kans op enig verweer.
Dia 3. 34-30(25x23), 28x10(op straffe van overmacht 37x46, o.a. themaschijf in nood), 10-5(46x14, verovert de witte dam), 5x11(16x7), 43-38 De witte themaschijf wordt op veld 10 als tweede in de rij, zeg maar indirect, met verovering bedreigd. Het probleempje heeft op zichzelf weinig om het lijf, maar de toegepaste dreigtechniek is handig en leent zich voor toepassing ook op andere diagonalen.

04 05 06

Dia 4. 38-32(27x49), 16x7(49x35), 39-33(28x39), 34x43(25x34, o.a. themaschijf in nood), 7-2(bijv. 35x8), 2x11(6x17), 43-38 En daar is ie dus, de eerste bewerking met (indirecte) zwarte damattaque niet op de lange lijn. Wit heeft in de diagramstand geen vrije doorloop want op 24-19 volgt natuurlijk (6-11). Omdat de witte taakschijf op veld 7 lelijk om een hoekje op de tocht komt te staan voldoet dit kleintje in hogere zin aan de conditie 'bedreiging door een dam'. De diagramstand mag er voor hetzelfde geld een tikje anders uitzien: w16 op 36 en z21 op 31, of ook w38 op 37.
Dia 5. 13-8(2x13), 24-19(13x24), 22-18(11x42), 18x9(16x27), 47x38(36x47, o.a. themaschijf in nood), 9-3(47x29, nog de minst schrijnende plek), 35-30(34x25), 15-10(5x14), 3x2 Guerra De themaschijf is, gezien zijn bewegingspatroon, bepaald niet lui. Om aan de aanval in de rug te ontkomen doet ie fluks een promotiestapje naar de veilige bordrand en creeert daarmee de essentie van het probleem, want de zwarte dam is nu verplicht om een noodlanding te maken op veld 29. Wie de beginstand prettiger wil krijgen (wie niet?) blundert al gauw tegen bijoplossingen aan.
Dia 6. 27-22(17x39), 38-33(29x47), 40x9(36x27), 46-41(47x36), 37-32(27x38, o.a. themaschijf in nood), 9-4(36x9, om het einde te bespoedigen), 4x7(2x11), 49-43 Met het offertje 37-32 creŽert wit de gevaarzetting voor zijn themaschijf eigenhandig en dat is weer eens een andere techniek. Lest best, al zeg ik het zelf.

1b witte schuifpromotie (na bedreiging van het themastuk door een zwarte schijf) Van bedreiging met een zwarte dam zal ik me (behalve bij de dia's 20 en 29) verder in dit verhaal onthouden, het zojuist gepasseerde halve dozijn was voornamelijk bedoeld om de lezer te laten weten dat ook dat een optie is om de opdracht te verwezenlijken. Wat nu volgt is materiaal met, conform de dagopdracht, een zwarte schijf als stokebrand. Ik geef eerst twee illustraties. Het probleem van diagram 7 is een voorbeeld dat ik voor de reŁniebezoekers bekokstoofd had. Wit komt in deze constructie door middel van een slag op de voorlaatste rij. Uit plaatje 8 blijkt dat ook wandelen naar dam (een traject van twee of meer schuifzetten achtereen) een optie is. In beide gevallen promoveert de witte themaschijf uiteindelijk op veld 5.

07 08

Dia 7. 48-42 (37x48), 36-31(48x19), 29-24(19x44), 50x10(27x36, verplicht), 10-5(4-10, zwart zal de lange lijn over moeten), 5x12(36-41), 12-26(41-47a), 26-42(47-41 of 47-36), 42-37 of 42-31(41x43 of 36x43), 49x38 a(41-46), 26-37(46x43), 49x38 Zelf leverde ik in Wageningen een grappige voorbeeldbijdrage met een opmerkelijke twee slagen jojo actie van de zwarte dam, waardoor de dreigende verovering van schijf 38 verzandt tot loos alarm.
Dia 8. 28-23(26x39), 15-10(24x42), 10-5(19x28), 5x25(8-12, afpakken die hap), 25x7(1x12), 27-22 Hoe de zwarte schijf in vredesnaam op veld 26 terecht is gekomen laat zich wel verklaren, maar vraag niet hoe (11-7(2x11), 16x29(21-26)). Een stuk onbenul waarin de witte themaschijf stiekem achterlangs glipt, altijd leuk om te zien maar wel triviaal.

Nu u heeft kennisgemaakt met de twee beschikbare werkwijzen om de opdracht met schijfbedreiging uit te voeren laat ik van allebei een serie succesnummers zien.

1b1 eerst voorslag, dan witte schuifpromotie (na bedreiging van het themastuk door een zwarte schijf) Eerst maar eens een selectie uit het materiaal dat door de deelnemers aan de reŁniewedstrijd ingeleverd werd. Het trio op de diagrammen 9 tot en met 11 werd door de jury als beste van de dag beoordeeld.

09 10 11

Dia 9. 47-41(36x47), 46-41(47x36), 32-28(33x22), 27x7(36x40), 7-2(16x27), 2x39 Gemaakt door Joost de Heer. De slotstand is het bekende motief van Blonde, dat op diverse uithoeken van het bord gespiegeld kan worden. Voor de zwarte dam is er geen ontkomen aan, de doodsverachting van zijn witte confrŤre doet hem de das om. Het probleem doet wellicht wat elementair aan, maar dat is juist het mooie, zo oordeelde de jury.
Dia 10. 37-31(26x48), 38-32(27x38), 47-42(48x13), 19x8(30x28), 8-2(15x24), 2x43(25-30 want zwart wenst nog iets in de melk te brokkelen), 43x9(3x14), 49-44(14-19), 44-39(19-24), 39-34(35-40), 34-30(24x35), 45x34 Gemaakt door Leen de Rooij, die in levenden lijve ontbrak maar via de telefoon meedeed. Die handicap speelde hem kennelijk geen parten, traditiegetrouw leverde de grootmeester een vol bord zonder daarvoor een al te storend plaatje nodig te hebben. Drie keurige meerslagen en schijf 3 mag alleen maar even naar de passant zwaaien. Het standje na afname van de witte dam is zo oud als de weg naar Kralingen, de Turbo Dambase kent de vroegste van zeven bekende bewerkingen toe aan Jan Scheijen (mei 1947). En ook dit motiefje is verplaatsbaar naar elders op het bord, bijvoorbeeld de meer dan tien keer toegepaste positie wit aan zet met schijven op 36 en 42 tegen zwarte schijven op 7 en 26 (ook hiermee was Jan Scheijen de eerste, januari 1946).
Dia 11. 47-41(36x47), 30-25(47x49), 25x12(49x21), 16x9(6x17 het alternatief is even kansloos), 9-4(3-9), 4x11(6x17), 31-27 Gemaakt door Arie van der Stoep. Men kan opwerpen dat er een erg courant slagsysteem is gehanteerd, maar de eindredacteur van De Problemist leverde die dag wel het visueel lekkerste hapje in. De stand na (16x9) vind je zes keer (twee keer met de witte oppositieschijf niet op veld 31 maar op 43) in TD terug en werd in september 1961 voor het eerst gebruikt door Jaap Bus.

En dan nu negen eigen schuifpromoties na voorslag, alle denkbare promotievelden van de witte dam krijgen een beurt.

12 13 14

Dia 12. 43-39(32x34), 14-9(36x29), 9-3(25x14), 3x7-over 34-(1x12, de gaafste), 18x7(29x9), 7-1(2-7, laatste strohalm), 1x4(35-40), 4-22 en de witte dam eindigt hoe dan ook op 50 Een heel apart ding, want zoals de scherp waarnemende toeschouwer niet zal ontgaan: het thema wordt twee keer uitgevoerd. De eerste maal met de onbekommerde wandeling door niemandsland 14-9-3, wit duikt weg uit de indirecte bedreiging door de zwarte op 25, en vervolgens (en hier de ter zake doende actie) met de promotieschuif naar veld 1, een dam op bezet veld!
Dia 13. 37-31(34x22), 44-39(35x33), 28x39(19x30), 22-17(11x22), 27x7(bijv. 16x38), 7-1(36x27), 39-33(38x29), 1x5(4-10), 5x8(2x13), 48-43 Jawel, de slome witte oppositieschijf kan ook van start op veld 49, maar damliefhebbers zien nu eenmaal graag kroonschijven. Net zoals in nummer 12 gaat de passage hier voorlangs.
Dia 14. 32-27(37x46), 24-19(35x24), 20x40(45x34), 12-7(3x12), 18x7(9x29), 7-2(46x14), 27-21(16x27), 2x9(4x13), 15x4 en nu volgt een bekend opjaagsysteem, daterend al van voor 1945: (13-19), 4-10(19-24), 10-15(24-30), 15-29(34x23), 25x43 Ik geef het de critici graag na, deze luilebol is zo groezelig als een onbesneden Filistijn. Ook nu gaan we naar dam via veld 7, maar deze keer glipt de themaschijf achterlangs en promoveert met een schuif rechtsaf.

15 16 17

Dia 15. 22-17(36x47), 17x8(47x49), 8-2(25x34), 2x43(49x20), 15x13
Een stukje telepathie. Dit probleem is een zoveelste tentoonstelling, het stond eerder op mijn naam in Het Nieuwe Damspel, januari-maart 1988. Later bleek dat dat niet de eerste publicatie was, want die komt toe aan E. Grigorian (wie kent hem niet), in het mij onbekende Molodezh Azerbaijana van 24 december 1987. Ook al zet de Turbo Dambase het probleem op naam van de man uit het Oostblok, wie van beide auteurs het ouderschap van deze boreling mag claimen is daarmee nog geen uitgemaakte zaak. Mijn DNA-brevet: ik maakte het op 3 april 1987 en zond het op 15 oktober van dat jaar ter plaatsing en ter registratie naar Jan Vink, de redacteur van de NHD-rubriek en tevens de binnen de KvD algemeen erkende 8x8 collectioneur. Wat er ook zij van het verwekkerschap (het zal de lezer vermoedelijk geen zaadbal kunnen schelen maar ik wilde toch even mijn geloofsbrieven op tafel leggen) het kindje mag er wezen. Tussenlopen en dan achterlangs glippen, en dan die klapper aan het eind als de witte dam, ooit themaschijf zich uit ideŽle overwegingen van zijn meest vrijgevige zijde laat kennen.
Dia 16. 37-31(26x39), 23-19(36x47), 19x8(47x22), 8-3(27x38), 16x7(2x11), 3x16 Vergelijkbare techniek, maar dan een stukje luchtiger toegepast. Niet zo rijk maar wel bijna net zo leuk als zijn voorganger.
Dia 17. 34-29(36x49), 29x9(bijv. 45x43), 16-11(6x28), 9-4(25x34), 4x48(49x21), 48-43(21x49), 50-44(49x40), 35x44 Het meerslageffect van de beginzet is voor de ultieme kieskauwer misschien discutabel, maar de rest van het probleem is top. Zo blijft de themaschijf een beurtlang hangen op veld 9 en komt de zwarte dam pas tot zijn op-en-neertje nadat de tijdelijke blokkering van de 16-49 diagonaal uit de weg is geruimd.

18 19 20

Dia 18. 33-28(22x35), 24-20(35x42, voor het spektakel), 48x10(18x40), 10-4(15x24), 4x21(16x27), 41-37
Oliedom en jammer voor de damsport dat Het Parool heeft besloten om de zaterdagse damrubriek van Nikhila, waarin ik een kwart eeuw lang met Pasen mijn betere werk heb mogen laten zien, van de hand te doen. Deze oogstrelende stand was in de krant te bezichtigen op 11 april 2009. Een stukje rechtlijnige damproblematiek, geschikt om een breed publiek te behagen. De tot stilzitten gedoemde zwarte schijf op 15 weet niet of ie voor- of achteruit kijken moet. Let op: schijf 48 doet het werk!
Dia 19. 34-29(45x25), 29-24(38x40), 24-20(25x14), 19x10(28x8), 10-5(12x23), 5x36(9-13), 36x9(4x13), 39-33 Werk voor weinig woorden.
Dia 20. 28-22(18-23, moet wel), 22-17(12x32), 37x10(26x46), 10-5(11-16, naar de vork), 34-29(15-20), 29-23(bijv. 46x14), 5x32(20-24), 32-38(24-30), 38-43(30-35), 43-49 Dit ukkepukje is uit een heel andere houtsoort gesneden. De themaschijf wordt op veld 10 vijandig in de nek gehijgd door zowel een dam als een schijf. Mooi toch?

1b2 eerst voorschuif, dan witte schuifpromotie (na bedreiging van het themastuk door een zwarte schijf) Het aantal acceptabele wandelpromoties bleef die reŁniemiddag beperkt tot de ťťn stuks oogst van thuiswerker Leen de Rooij, die brommend van zelfbeklag het voor de ware vakman onaffe diagram 21 naar Wageningen doortoeterde omdat hij stand 21a niet volgens de regels van het spel verklaard wist te krijgen. Het was even zoeken, maar het helpende handje biedt dia 21b, waar zwart aan zet nogal onhandig (37-42?) speelt en wit via 26x37(32x41), 46x32(38x27), 47x38 in gewonnen positie komt.

21 21a

Dia 21. 37-31(36x27), 48x37(39x48), 37-32(27x38), 24-19(13x44), 49x40(48x30), 14-9(45x23), 9-4(25x14), 4x9(3x14), 50-44
Dia 21a. (33x42), 44x33(28x39), 19x17(12x21), 48x37(39x48), 37-32(27x38), 24-19(13x44), 49x40(48x30), 14-9(45x23), 9-4(25x14), 4x9(3x14), 50-44 Een compacte joekel met na de ontvlechting bovenal het opvallende thematische schuifje 14-9.

En dan nu negen eigen witte wandelpromoties, met ook hier alle denkbare promotievelden van de witte dam in beeld.

22 23 24

Dia 22. 16-11(23x21), 34-29(bijv. 25x43), 11-7(45x23), 7-1(19x30), 1x49(6-11, je moet toch wat), 49x7(2x11), 36-31 Aanvankelijk had ik deze als acht om acht met de zwarte schijf 23 op 12 en de witjes op 16, 27 en 28 vervangen door een tweetal op 11 en 22; na de eerste zet 22-17 en dan 34-29 volgt het actiepatroon 11-7-1. Maar de diagramstand verdient de voorkeur, want met 16-11-7-1 omzeilt wit zelfs twee klippen. Ik kreeg voor het wandelingetje naar veld 1 ook zo ongeveer het kleinste probleempje aller tijden op het bord: wit drie schijven op 12,13 en 24 tegen zwart drie schijven op 2,30 en 35. Rara.. Schijf 36 kan ook op 46 maar ik vind: hoe korter het slappe oppositieschuiven duurt des te minder leidt het de aandacht af.
Dia 23. 34-30(27x49), 48-43(49x19), 11-7(25x23), 7-2(19x30), 2x34(1-6), 34-12(16-21, weg die vork), 12x26(35-40), 26-17 Stiekem voorlangs. Vorkschijf 35 van zwart is functioneel, hij loopt de generaal voor de voeten, de zingeving van schijf 1 is magerder, hij voorkomt enkel de bijoplossing dat de witte dam het eindstation van zijn rondslag kan uitkiezen.
Dia 24. 12-8(35x44), 43-39(44x33), 38x29(24x33), 42-38(33x42), 41-37(42x31), 36x7(2x11), 8-2(19-23, het enige serieuze tegenspel), 2x4(11-17), 4x29(17x37), 29-47 Ik had voor het wandelingetje 12-8-2 alleen oude kost in huis, vandaar deze die u al mocht aanschouwen in Bladmuziek 27, derde kwartaal 2012, dia 26. Door schijf 2 er uit te wippen veroorzaakt wit als het ware zijn eigen risico. Zwart krijgt zowaar een ingeving, maar weet er het vege hachje niet mee te redden.

25 26 27

Dia 25. 34-30(25x34), 33-29(34x23), 27-21(bijv. 16x38), 12-8(23x41), 8-3 (36x27), 3x9(4x13), 15x4(11-16), 4x27(19-24), 27-38 weer op weg naar de vork(24-30), 38-43(30-35), 43-49(16-21), 49x16(35-40), 16-11 Een bekende meerslag techniek om de tempo's vrij te krijgen voor het achterlangs glijden. Zo zullen we het vaker tegenkomen.
Dia 26. 19-14(9x27), 28-22(27x18), 24-20(bijv. 15x33), 14-9(18x40), 9-3(35x24), 3x32(4-10), 32x5 Dezelfde techniek nu aan de andere kant van het bord. De thematische wandeling is langer en interessanter, maar ik moest er een kwalijke concessie voor doen: een deplorabele schijf op 36 slijpt het slot harakiri scherp.
Dia 27. 47-41(34x32), 13-9(36x29), 9-4(24x13), 4x8(3x12), 49-43 Met een thematisch wandelingetje ŗ la Leen de Rooij en dia 21, door het meer drastische meerslag effect eigenlijk nog leuker.

28 29 30

Dia 28. 14-10(17x37), 18-12(7x9), 10-4(25x14), 4x7(2x11), 19x10(5x14), 47-41(37x46), 38-33(46x19), 24x2(35x24), 29x9(40x38), 2x43(3x14), 49x40(45x34), 43x36 Deze stond al in diverse etalages, maar nog niet op de dcP website. Ik beschouw het als een hoogtepunt in mijn damcarriŤre. Eerste plaatsing op 15 december 1982 in het gezamenlijke clubblad 'Damnieuws Oostelijk West-Friesland' waarbij mijn voormalige, toen nog vitale damclub 'Het Probleem' in Hoorn aangesloten was. Verplicht naspelen, een toelichting bij wat er allemaal gebeurt is dan overbodig.
Dia 29. 14-10(28x46), 10-5(46x19, gedwongen), 5x1(2-7, liquidatie), 1x9(4x13), 29-23 Een kleine kruimel, maar wel weer zo eentje met de themaschijf belaagd door zowel een dam als een schijf. De zwarte van 12 kan ook op 7, en dat is een serieuze optie, want: in geval op 12 is de witte dam genoodzaakt om naar veld 1 te slaan en in geval op 7 zal de zwarte dam verder doorslaan (46x10 of 46x14) en is wit met zijn dam eveneens genoopt om naar 1 te slaan. Voor de witte oppositieschijf 29 zijn bij aanvang meerdere velden beschikbaar, maar zoals ik mijn voorkeur al uitte, van hier schuift het 't kortst uit.
Dia 30. 15-10(5x14), 24x15(35x24), 29x9(3x14) en een nieuwe kleinere probleemstand (gepubliceerd in De Problemist van februari 2006) is ontstaan, 49-44(40x49), 15-10(49x19), 10-5(12x23), 33-29(23x34), 42-37(19x41), 5x11(6x17), 46x37 De diastand werd, onbewust van een latere herbestemming, als demo gebruikt bij de KvD-reŁnie te Deventer op 20 mei 2006. De eerste wandelschrede van de dienstdoende witte schijf lijkt een plakkertje, maar nee hoor.

thema 2
Het gemis aan bijdragen doet vermoeden dat thema 2, 'een witte schijf doet een plakzet en maakt op het plakveld een wachtbeurt aleer zijn slag te slaan', voor zomaar een zaterdagmiddag wat te hoog gegrepen was. Dat vraagt om een algemeen erkende definiŽring van het fenomeen 'plakken' en het is maar de vraag of die wel bestaat. Daarom bedacht ik voor de gelegenheid zelf een omschrijving: een plakker is een zet die leidt tot een in de rug onbeschermd wit stuk (aan zet) op een veld gelegen direct naast een in de rug onbeschermd zwart stuk; het begrip 'stuk' in de brede zin, zowel een schijf als een dam vallen onder de omschrijving. Het moge duidelijk zijn dat bij die strikte definitie de diagrammen 31, 32 en 33 niet aan de opdracht voldoen, immers:

31 32 33

Dia 31. 30-24(23x41a), 22-18(13x31), 24x4(16x27), 38-32(27x38), 4x16 a (23x43), 22-18(13x42), 24x4(16x27), 4x16 Dit is een door uw redacteur gemaakt arrangement van een luie compositie van Dirk van den Berg. Ik zeg lui omdat in de versie van Dirk (met schijf 12 op veld 8 en figuranten toegevoegd op de velden 1,6 en 25, kennelijk met het oogmerk om een donatie aan de Guerra verzameling te doen) nodeloos levenloos hout, wat mij betreft ballast, is bijgeplaatst. Van de voorgeschiedenis had ik overigens helemaal geen weet toen ik in de nazomer van vorig jaar dit lieverdje op visite kreeg. Mijn stukje is meer to the point en heeft een extra meerslagje, dus als zodanig verdient het wel degelijk een eigen plekje onder de zon; echter de compositieopdracht luidt anders, in dit kleintje wordt zwart immers pas ontdaan van zijn rugdekking nadat wit is aangeschoven.
Dia 32. 16-11(36x20), 25x3(22x44), 11x31(35x24, de scherpe variant), 49x40(45x34, de scherpe variant), 43-39(34x43, en wederom de scherpe variant), 3-25(26x37), 3x2 Zijn inhalige voorzet doet zwart de das om, wit antwoordt met het ruggenprikje 16-11 en een wachtbeurt aldaar. Is dat een plakker? Ja en nee, schijf 7 wordt beplakt maar niet opgepeuzeld en schijf 17 verkeert pas na het uitlichten van zijn zwarte schutspatroon op 22 in onbeveiligde staat. Dus ook deze voldoet niet aan de dagcondities.
Dia 33. 29-24(19x48), 22-17(bijv. 13x31), 36x27(11x31), 26x37(48x17), 33x4(3-9), 4x7(1x12), 38-32 Een absoluut meesterwerk van M.J. Kuipers, het werd voor het eerst gepubliceerd in Het Damspel van mei 1959 Maar de witte schijf op 33 geraakt niet op eigen kracht in plakpositie maar tengevolge van een beweging van zijn collega op 22 (die uit de omheining wegloopt), en dat strookte niet met de dagopdracht dat de schijf zelf een plakzet moet doen.

34 35 36

Dia 34. 26-21(16x47), 15-10(23x43), 48x39(47x12), 10x19 nu pas (24x13), 40-34(12x40), 45x1(2-7), 1x9(4x13), 39-33 Deze had ik aan de wedstrijddeelnemers ten voorbeeld gesteld, maar er ging kennelijk geen bemoedigende werking van uit. Afgezien van de plakker in ruste lijkt dit een ordinair 'verlengd kannetje', maar toch vindt men (12x40),45x1 niet terug in TD.
Dia 35. 27-21(36x39), 44x4(23x41), 21x12 nu pas (25x34), 12-8(2x13), 4x47(34-39), 47-38(39-44), 45-40(44x35), 38-49(6-11), 49-44(11-16), 44-49 weer die vork (16-21), 49x16(35-40), 16-11 Het motief met de witte dam op veld 47 is voor het eerst onder handen genomen door Leo Faber (Hoofdlijn, september 1997). Vergelijk deze eens met dia 39, waar meer valt te beleven.
Dia 36. 16-11(40x38), 43x41(22x44), 11x2 nu pas (36x47), 49x40(45x34), 14-9(4x13), 2x8(25-30, maar het kan ook zonder), 8x35(47-36), 46-41(36x47), 35-24(47x20), 15x24 Ook aan dit exemplaar zie je de zwaarte van de opdracht niet af. Niet moeders mooiste, maar kennelijk toch wel een beetje exclusief.

37 38 39

Dia 37. 38-33(27x49), 37-32(49x27), 28-22(19x30), 35x2(45x34, met de dam slaan is net zo fataal), 22x31(26x46), 2x5 Een schijf die tegen een dam aan plakt is geen alledaags tafereeltje, zeker niet als ie dat een zet lang weet vol te houden.
Dia 38. 24-20(35x42), 48x37(18x40), 20x7(39x48), 49-44(40x49), 31-26(48x31), 26x6(2x11), 36x27(49x21), 6x26 Een oldie but goodie van Leen de Rooij, te zien in De Problemist van december 1963. Deze is picobello, ja het plakeffect krijgt zelfs een extra dimensie door de ontruiming van veld 18 in het achterland.
Dia 39. 27-21(36x40), 45x34(23x41), 21x3(29x40), 42-37(41x32), 16-11(6x17), 3x8(2x13), 39-33 Het loze zwartje op veld 24 mag (op straffe van bijoplosbaarheid) niet ontbreken. Ook in dit probleem scoort de plakker rijker dan je in eerste aanleg zou vermoeden doordat hangende de plak zijn traject verder wordt vrij gemaakt.

Wat nog rest is drie moeilijke klussen: a. een witte dam die plakt met een wachtbeurt b. plakken met meer dan ťťn pas op de plaats, en c: een probleem waarin de compositiethema's a. en b. allebei verwezenlijkt worden. Voor mij zijn die opgaven (vooralsnog) te hoog gegrepen, maar wie weet is er een hyperbegaafde lezer die zo'n kunstje weet te klaren.