BLADMUZIEK (17)
winter 2010
door Pieter Kuijper variaties
Ging het de vorige aflevering vooral over het repareren (r) van oude wrakken, vandaag is het de beurt aan het variëren (v).
Oude ideeën (m) waar op zichzelf niets mis mee was worden omwille van de afwisseling in een (ietwat) ander jasje gestoken.
Arrangementen; in de loop of na afloop van het productieproces kun je nu eenmaal op een diversiteit aan methodes stuiten om een vondst te verpakken.

verplaatsen en spiegelen
Ik begin met de bespreking van een tweetal technische principes die variatie bevorderen en gebruik daarvoor drie duo's dia's.
Op de diagrammen voorzien van een emmetje zie je de (in de regel reeds gepubliceerde) eerstelingen,
en op die daaronder met een veetje presenteer ik (tot nu toe nog in stilte gekoesterde) verwante alternatieven.

1m 2m 3m

1v 2v 3v

- Dia 1v is de jongste van een drietal gekloonde kleutertjes, de beide andere kwam je al tegen in vroegere Bladmuziek edities.
De eerstgeborene van de drieling zie je op dia 1m, dat ik herpluk uit de rubriek van het eerste kwartaal 2008, destijds dia 10.
Daarna (tweede kwartaal 2008, dia 19) volgde een plaatje identiek aan 1v maar dan met de zwarte schijf van veld 10 op 8.
Futiele verschillen: allemaal dezelfde pap, steeds net een tikje anders geroerd. Het trio heeft hoofdzakelijk demonstratiewaarde, en die gelegenheid doet zich juist nu voor.
Oplossing 1m: 19-14(23x41), 14x5(30x19), 5x46(35-40), 46-23 met a: opsluiting na (40-45),23-50 en b: harakiri na (40-44), 23x50.
En 1v: 19-14(23x43), 14x5(30x19), 5x49 met rechtstreekse oppositie van witte dam tegen zwarte schijf. Hoe het moet met dia 1v met 10 op 8 hoef ik niemand te verklappen.
- Dia 2v heeft nogal wat gemeen met het scharrengatje 2m uit De Problemist (verder DP) van augustus 2005. Zelden zie je een slagprobleem zo petieterig, merkte de reporter toen op. Het is even zoeken naar de verwantschap, maar die is er wel degelijk; allebei een ertussen gelopen zwarte schijf op meerslag, allebei ook rechts naar voren plakken, en zo is er nog meer gelijkenis. Er is maar één verschil, in het v exemplaar gebeuren de dingen een etage lager dan in het geval m, oftewel het idee is een verdieping verplaatst. Verplaatsen, uitvogelen wat er met hetzelfde thema elders op het bord te doen valt, is zoals ik al aankondigde een veel gebezigde ambachtelijke techniek, niet alleen in de wereld van de damproblematiek trouwens. Oplossingen 2m: 17-12(22x42), 12x3(26x17), 3x48 en 2v: 27-22(32x34), 22x2(36x27), 25-20(15x24), 2x21(16x27), 42-37.
Kandidaten voor de attente lezers trofee, die mij willen aanschieten met de waarneming dat de beide dia's 2 berusten op verplaatsing ten opzichte van de diagrammen 1 hebben gelijk, allemaal een bonuspunt. Alleen is het nu geen kwestie van een rijtje hoger of lager maar van spiegeling: verplaatsing met draai om de as van de linker naar de rechter bordhelft of andersom.
- En er is nog veel meer van hetzelfde mogelijk, kijk maar eens naar de plaatjes 3. De verplaatsing geschiedt deze keer niet naar de rand maar naar het midden van het bord. De dia's 3m en 3v zijn bovendien ten opzichte van elkaar weer gespiegeld.
Voor mij is het raadselachtig dat dit zo elementaire kleine grutterswerk nooit eerder in de belangstelling lijkt te hebben gestaan, alle 1-tjes, 2-tjes en 3-tjes staan niet in de digitale voorraad damproblemen van de Turbo Dambase geregistreerd. Ik beschouw plaatje 3m, hoewel ook dat nooit eerder gepubliceerd werd, maar als het moederdiertje. Speelt allen mee met doctorandus P.
3m: 18-12(23x43), 12x1(27x18), 1x26 damnaturel, en 3v: 18-13(22x42), 13x4(29x18), 4x30(25x34), 49-44 (wits oppositieschijf op 44 kan natuurlijk ook vertrekken vanaf veld 50, maar het lijkt me toch echt te dol om ook dat een variatie te noemen).

die ene schijf, maar meer ook niet

Het gaat hier om probleemduo's met hetzelfde ontstaansmoment, waarin één schijf het optisch verschil uitmaakt. Door die toe te voegen (4v), elders te positioneren (5v) of achterwege te laten (6v) verandert er weliswaar iets, maar niet qua oplossing. Het dilemma welke uitvoering voor de leeuwen te werpen en welke in de arena op de reservebank te houden is bij tijd en wijle een hartverscheurende gewetenszaak, maar met een beetje mazzel helpen externe factoren bij het maken van die keuze.

4v 5v 6v


- In 2008 was ik deelnemer (buiten mededinging) aan het WK probleemcompositie met diagram 4v, maar dan zonder schijf 13. Kennelijk vond men het een aardig ding, want in een veld van ongeveer honderd inzendingen in de C-categorie zou ie ergens achterin de top tien terechtkomen. Voor de afwikkeling maakt een schijfje meer of minder niet uit, die is in beide gevallen idem: 37-32(28x26), 17-11(34x32), 11x2(26x17), 2x11 en om der wille van de scherpte slaat zwart nu op zijn leukst (6x17), 27x38.
Over een plus- of minschijfje maak ik me meestal niet te sappel, maar als de beginstand mooi natuurlijk is verdient naar mijn smaak een gelijk aantal schijven de voorkeur, vooral bij klein werk; daar heb ik dan wel een figurant (een stukje dood hout) voor over. In dit geval was er geen keus want de wedstrijdvoorwaarden van het WK waren rigoureus, geen figuranten op straffe van afkeuring, en die zwarte op 13 zou noodlottig zijn want hij wordt zonder ook maar enige dienst te hebben bewezen in één en dezelfde ademtocht mee geveegd. En er is nog iets. Dia 4v is een standje van 7 tegen 7 schijven, een miniatuurtje (toevallig heeft de juni DP het erover, Geo van Dam bedacht de soortnaam in 1930); en die vormen een min of meer officieel verzamelobject. Het ding verdient te worden opgenomen in de collectie, en daar zou het in de wedstrijdgedaante 7x6 immers niet van zijn gekomen.
- De witte schijf op 38 in plaatje 5v kan desgewenst ook op 27. Voor de gang van zaken maakt het niks uit, voor de motiefstand al evenmin (twee modificaties) en er zijn geen verzamelaars die om meer (van hetzelfde) schreeuwen; de vraag naar de zin van het bestaan is dus begrijpelijk. Ik heb er in dit geval nauwelijks antwoord op. De prettigste tempoverhouding, is dat iets om rekening mee te houden? In principe wel (al is het bij zo'n 7x8 een beetje doelloos); de diagramversie scoort bij die benadering het best want wit is verder ontwikkeld, naar achteren met die kwestieuze schijf dus. Let op, leuk: tijdens de afwikkeling scheert wit langs schijf 1, je ziet op veld 50 dammen van beiderlei kleur, en de witte dam beëindigt zijn carrière op 2, zijn promotieveld. 25-20(30x50), 20x7(50x6), 7-2(35x44), 2x50(1-7), 38-32(6x44), 50x2. Beide uitvoeringen werden niet eerder gepubliceerd.
- Diagram 6v, maar dan met een extra zwarte op veld 6 en daardoor met een gelijk aantal beginschijven, stond op 1 oktober 2005 in Het Parool. Ik hoefde met niemand rekening te houden en koos er bewust voor om de figurant wel op te stellen. Achteraf aarzel ik, de leegloperij vind ik hier ergerlijker dan in 4v, de nietsnut staat van kop tot staart sur place te lummelen. Welke pekelzonde is bedenkelijker? Welke zetting zou de lezer prefereren? De oplossing, in beide gevallen identiek, gaat zo:
26-21(40x49), 22-18(13x31 pakken wat je kan), 32-27(31x33), 38x9(49x4), 35x2(16x27), 2x10(4x15), 42-38(15x42), 47x38.
De tournee van de zwarte dam (49x4x15x38) mag er wezen.

die ene schijf, en toch iets meer
Terwijl de vorige drie tweelingen steeds dezelfde oplossing hadden gaat het bij het volgende trio om problemen met ook op één schijf na dezelfde fysionomie maar wel (al dan niet lichtelijk) van elkaar verschillend in de afwikkeling. Om de binnenkant dus.

7v 8v 9v

- Op dia 7v mag je voor hetzelfde geld de witte schijf 50 op 45 zetten, ik heb geen favoriet (en al net zo zeer lood om oud ijzer loopt het zonder witte schijf op 26 en zwarte op 12). De prentversie duurt het langst, vandaar, maar het is een non-argument. Aldus wikkel je het zaakje af: 27-22(36x7), 22x11(12x21), 26x17(34-39), 50-44(39x50), 11-6(50x11), 6x17. Staat wit 50 op 45 dan dient te worden begonnen met 45-40 en pas daarna 27-22, een koddig verschil.
- Een bijzondere anekdote bij dia 8v. Met de witte schijf 45 op 44 en op naam van Max Verlouw werd deze op 8 april 1955 gepubliceerd in "Het Huisgezin". Dat tijdschrift las ik natuurlijk niet als elfjarige en van dammen at ik toen ook nog geen kaas. In DP van februari 1966 viel mijn diagramversie te bezichtigen, en binnen de kortste keren werden mij de oortjes gewassen: bestaat al, weg hier mee. Gelukkig zijn er verzamelaars, connaisseurs tevens; Jan Vink uit Utrecht heeft zich tot taak gesteld om alle maaksels met het formaat acht tegen acht in een collectie te bundelen en als de alwijze Salomo heeft hij 8v in zijn boekhouding genoteerd met als auteursopgave: Max Verlouw-1955, arrangement Pieter Kuijper-1966. En terecht, want door het lege veld 44 en de verheffing van de acquitstoot tot dwangzet wordt de gang van zaken wel degelijk aanmerkelijk verrijkt. 35-30(24x35 gedwongen), 31-27 in de jongste zetting meergever (22x42), 47x29(23x43), 32x21(26x17), 45-40(35x44), 50x48. Merk op dat bij Verlouw de zwarte schijf 26 ook op 16 zou kunnen, bij mij niet want dan faalt de dwang.
- In DP februari 2009 stond dia 9v te kijk met schijf 20 op veld 4. Zojuist heeft wit met de voorzet 32-27 zwart naar 36 gejaagd. Foutje, bedankt, want: 17-11(26x19), 11x2(13x31), 2x15(36x47), 38-33(47x20 voor de scherpte), 15x14. Een witte dam die het bord kaalslaat naar 14 is vrij zeldzaam. Het origineel begint met dezelfde eerste zetten, maar de finale is anders: 2x24(36x47), 24-15(47x20 weer die scherpte), 15x14 en oppositie dam 14 tegen schijf 4, ook niet echt dagelijkse kost. Het verhaal van vorig jaar is boeiender door die tussenstop van de witte dam op 24 voordat ie naar slagveld 15 doorschuift; maar de blote slotstand van het diading bevalt me beter, die zwarte schijf op 4 brokkelt weinig in de melk (al mag je hem niet tot figurant verguizen want hij belet een bijoplossing). In zijn hoedanigheid van 8x8 is ook dit span terug te vinken in het verzamelalbum.


De drie duo's die nu volgen had ik al een tijdje op voorraad; niet gloednieuw dus, maar vandaag rollen ze wel vers van de pers.
Ook weer fysiek slechts één schijf anders, maar de inhoudelijke verschillen nemen toe.

10v 11v 12v

- Dia 10v is eveneens leverbaar met zwarte schijf 28 op 31. In dat geval zet ik trouwens de witte van 49 liever op 48, dat oogt wat verzorgder (effectiever als sta in de weg bij zwarts tocht naar de overkant en voor de oplosser meer opties qua beginzet; 10v zelf kan 49 op 48 niet velen vanwege te groot positievoordeel na 19-14). Je begint steeds met 49-43 of 48-43(38x40), 29x38(40x20), 16-11(35x13), 11x2(32x43), daarna scheiden de wegen. Het geportretteerde exemplaar knalt in één ruige zwiep het bord leeg: 2x48, en de niet getoonde dubbelganger finisht met: 2x25 en vervolgens samen op weg (27-32), 25-20(32-37) naar de gerenommeerde slotstand witte dam 47 tegen zwarte schijf 37. De harmonie van een pregnante slagafwikkeling en een abrupte finale maakt de diazetting de van het tweetal een pietsje beter geslaagde, althans nu ik het voor het zeggen heb.
- En dan diagram 11v, waarin schijf 47 ook op 42 kan, met verrassende gevolgen. In beide gevallen gaat de ouverture unisono:
27-21(29x49), 25-20(49x46, slaan naar 41 is nog ellendiger), 20x7(1x12 de subtielste?), 23x5(16x27 tja), en nu twee sporen voor de schijf linksonder: in dia 11v: 28-23! en in geen geval 47-42??(46x10 bijv.), 5x8(3x12), 47-42, en in het niet getoonde geval met de witte schijf op 42: 42-38! en vooral niet 28-23??(46x10), 5x8(3x12), 38-32. Opposities op verschillende afstand.
- De innerlijke divergentie blijft groeien. Dia 12v verdraagt zwart op 17 in plaats van 10, en dat scheelt een slok op een borrel.
Vanaf diagram wint wit door linksaf te slaan: 24-20(15x44), 13-8(22x33), 8-2(28x19), 2x38(32x43), 50x48. De alternatieve uitvoering gaat over rechts: 24-20(15x44), 13-9(22x33), 9-4(28x19), 4x21(26x17), 50x37 ook o.k. maar iets minder spannend. Het getoonde ding met de smakelijke coup Turc over zes, slag tegen schijf 32, wint significant de 'battle for mothers finest'.

kip/ei, strijd om de anciënniteit
Het komt met enige regelmaat voor dat alternatieve mogelijkheden pas worden gesignaleerd na afloop van de 'uitzending'. Veel vaker geschiedt dat echter al tijdens de try-outs, is het brein van stonde af aan op meerdere bewerkingstrajecten bezig.
Zolang de auteur er niet mee de boer op is gegaan bestaat een damprobleem slechts officieus en is hij degene die in zijn boekje het geboortemoment er van vastlegt. Bepalend voor de officiële 'auteursrechtelijke' data is de vroegste openbare bekendmaking (eerste publicatie), aldus gelden de binnen het gilde gemaakte conventies. En dat is van belang wanneer je bij het doen van historisch onderzoek tegen verwante composities aanloopt. Publicatie achterhaalt de privé administratie.

ei uit de kip
Staat de kip aan de basis van de kringloop dan betekent dat: het grotere, meer voldragen exemplaar was er (officieel) eerder. Bij het baren van meerlingen in de vrije natuur is de volgorde 'eerst groot dan klein' de normaalste zaak van de wereld, zo niet in de damproblematiek, daar komt de bloem uit de knop (tenzij je, zoals de chroniqueur van de verzameling zesjes (6x6 werk), een vak maakt van minimalisme door eigen of andermans ideeën te reduceren tot de kleinste kern). Mijn pakkie-an is die werkwijze niet, en ik heb dan ook pittig moeten speuren, welhaast smokkelen, om een drie voorbeelden van ei uit kip bijeen te sprokkelen.

13m 14m 15m

13v 14v 15v

- Dia 13v is de nageboorte die er uit floepste nog geen uur nadat ik op diezelfde dag (21 oktober 2009) was bevallen van 13m.
Wat de m-dia betreft, ik zei het al eerder, bij klein spul met een fraaie vlakverdeling is een plusschijf toch wel een handicapje. In dit geval is het adagium 'des te groter des te beter' geen vanzelfsprekendheid, ik neig er toe het ukkepukje te favoriseren.
Qua afwikkeling maakt het allemaal niet veel uit. 13m gaat als volgt: 38-33(17x48), 30-25(48x30), 25x5(23x34), 27-22(18x27), 38-33(39x28), 5x35. En het 6x6 gevalletje: 31-27(37x48), 30-25(48x30), 25x5(23x34), 27-22(18x27), 33-29(34x23), 5x35.
Beide 13 dia's zijn voor het eerst in de etalage; niks geen officiële anciënniteit dus, men gelove de boekhouder op diens woord.
- De diagrammen 14 testen de beeld- en opinievorming. Want waar liggen de grenzen van verwantschap, weer een andere kwestie voor octrooibureaus. Dia 14v lag tot op heden hier in Hoorn in het gootsteenkastje. Het één maat grotere exemplaar m (uit het Nederlands Dagblad van 27 januari 2007) zit strakker in z'n vel en er gebeurt meer; objectief is ie de duidelijk betere. Zie de ontknoping: 34-29(24x31), 16-11(27x49), 11x4(45x34), 4x16(49x35 't maakt niet uit), 50-44(35x49), 41-37(31x42), 47x38(49x21), 16x9(3x14), 48-43 met een opvallende terugkeer op 16 van de witte schijf als dam, en een extra ritje op de 49/35 diagonaal voor de zwarte koning. Waarom ik ook de kwaliteitsarmere versie dia v serieus neem? Welnu, ik kreeg een dag na het bedenken van m aandrang om de slotslag van de witte dam verder op te rekken en dat lukte, zij het niet erg gelukkig.
Zo gaat v: 44-40(35x44), 34-29(24x31), 15x4(27x49), 4x16(25x34), 41-37(31x42), 47x38(49x21 bijv.), 16x10(5x14), 48-43.
- Plaatje 15m, een waar enakskind (Hoofdlijn maart 2008), behoort tot de meest luisterrijke producten die ik ooit vervaardigde, de gelijktijdig gewrochte iets kleinere kolos 15v ging destijds bubbling under maar komt deemoedig nu alsnog aan zijn trekken.
Beide exemplaren oplossen lijkt me van het kijkvolkje te veel gevergd. Druk op de 'auto' knop en laat het langzaam gebeuren.
Eerst dia m: 13-9(4x13), 19x8(3x12 kies maar), 47-42(30x19), 10-4(19x10), 4-22(25x14 maakt weer niets uit), 15x4(28x17), 48-43(39x48), 50x10(5x14), 4-22(17x28), 32x23(21x41), 16-11(48x19), 11x2(26x37), 2x36(35-40), 36-22. Een hoop spektakel.
En dan de jeugd op dia v: 35-30(24x44), 10-4(19x10), 4x22(25x14), 15x4(28x17), 48-43(39x48), 50x10(5x14), 4-22(17x28), 32x23(21x41), 16-11(48x19), 11x2(26x37), 2x36. Ze hebben veel gemeenschappelijk maar toch ook een fundamenteel verschil:
m trakteert je twee keer op een damschuifoffer 4-22 en in v is dat één keer een damschuifoffer en één keer een damslagoffer; unieke verschijnselen, allebei.

kip uit het ei
Klein beginnen, dat morele verdict is ons door vroede zedenmeesters ingeprent. Meestal is het kleinere het eerdere bedenksel, interim tijdens een creatief montageproces. En des ontwerpers zucht naar bravoure (volume geeft prestige) kan er dan toe leiden dat de elementaaltjes (hoe ook het aankijken waard soms) als winkeldochter op de plank der vergetelheid blijven liggen. Ik bespreek hier drie gevallen waarin eerstgeboren kleintjes daadwerkelijk als eerste aan pastoor en petemoei werden getoond; meer uit de kluiten gewassen latere borelingen, te zien op de dia's, moesten even op hun beurt wachten maar nu kunnen ze.

16v 17v 18v

- In DP april 2005 verscheen het artikel "Dam Op Bezet Veld" van Ardjan de Jong. Een nieuwe uitdaging, beste lezer!, kopte hij. DOBV, wit voert een slag uit naar en promoveert zodoende op een veld dat in de beginstand bezet is door een zwarte schijf.
Op de velden 2,3 en 4 is dat een koud kunstje, op veld 1 een stevig karwei en op veld 5 een bijna onuitvoerbare heksentoer.
Maak een compleet vijftal, zo luidde de uitnodiging van de scribent, en die had de uitwerking van een guppy op een gepenkop.
Zonder de schijven wit 20 en zwart 3 stuurde ik dia 16v in, en zo werd het met trots geshowd in de DP van oktober dat jaar.
Achteraf te beschouwen als een stukje hoogwaardig onbenul, want in maart 2008 (aan de late kant mag je wel zeggen) kreeg ik in de gaten dat het met allebei een schijf er bij ook, groter en beter kon. 16v gaat zo: 15-10(5x14), 20x9(3x14), 12-8(2x13), 18x20(27x18), 20-14(19x10), 30-24(29x20), 25x5 met een duf aangebreide finale (18-23), 5x26(36-41), 26-37(41x32), 48-42. Het ei doe je idem zonder inleidende ruil. De echte aansporing tot nederigheid kreeg ik via de Turbo Dambase (in 2005 nog niet operationeel, maar inmiddels is TD een ware sar), die via nr 57707 Han Borgman aan het woord laat. In DP december 1982 stond van hem: tien witte schijven op 15,20,24,25,30,31,32,36,37,41 tegen tien zwarte op 5,9,11,12,13,19,21,22,23,28 met de ontleding 24-20(9x29), 15-10(5x14), 31-27(22x42), 41-37(42x31), 36x20(28x37), 20-14(19x10), 30-24(29x20), 25x5 +harakiri.
DOBV 5 met dat gewriemel rechtsboven, daar was Han dus verreweg de eerste mee, mij rest slechts een magere imitatie.
- In dia 17v wint wit door 17-12 (26x8 of 26x6), 49-43(39x37), 28x30(37x6 of 37x8 al naar gelang zwarts eerdere slagkeuze), 38-33(45x25), 33x2 en zie het oeroude motief van Guerra (wit dam op 2 tegen zwarte schijven op 1,6 en 25 met zwart aan zet; Johnny-come-latelies kunnen er Bladmuziek 4 zomer 2008 eens op na snuffelen). Leen de Rooij verzamelt en registreert al een mensenleven lang al wat Guerra is, hij is de erkende bewaarder van de schatkist; 17v ligt daarin opgeslagen per 30 april 2007, evenals zijn kleiner geschapen broertje (wit zonder 21 en 27, zwart zonder 9,10,20 en 26 maar met 8 en 19; doe direct 49-43). De gereduceerde versie ligt als 8x8 trouwens ook geboekstaafd in de collectie Vink, en wel sinds 26 april 2007. Of registratie in serieuze verzamelingen (trouwens ook in de Turbo Dambase) als officiële publicatie mag worden gezien is een hete aardappel. Een kwestie van regulering door de organisaties (KNDB-KVD, FMJD-CPI), maar wat mij betreft graag. In het geval van dia 17 en toebehoren is de eerste vastlegging de bepalende; het ei ging vooraf, maar dat neemt niet weg dat de kip smakelijker is.
- Voor dia 18v geldt vrijwel hetzelfde; er is een kleinere uitvoering voorhanden. Vervang vier witte schijven (30,39,49 en 50) door twee op 35 en 44 en verwijder de zwarte van 19 en 29, en opnieuw piept er een 8x8 tevoorschijn, sedert 16 januari 2009 vastgelegd in de annalen Vink. Oplossing van het diagram: 49-44(40x49), 39-34(29x40), 30-24(19x30 of 20x29 dat juffert niet), 22-17(13x42), 50-45(49x27), 45x1(21x12), 1x48 en diagonale oppositie van dam tegen schijf. Het ei wordt gepeld met 35-30 en de rest kun je wel ruiken.

En dan presenteer ik nu een setje winkeldochters. Om onoverzichtelijk gehannes te voorkomen krijgen op de eerste rang de uitgebouwde glamourstukken hun diagram, voorzien van de traditionele m. Daaronder vraag ik waardering voor de tot de uitverkoop veroordeelde kleintjes v want, in Bommeliaans jargon: zonder geraamte is het vleeslichaam louter lillend koekdeeg.

19m 20m 21m

19v 20v 21v
- Dia 19m werd vorig jaar in de DP van augustus gebruikt voor annoncering van de najaarsreünie (7 november 2009) van de Kring voor Damproblematiek in ons clubhuis Het Noot, Purmerend. Een moeilijk ding voor de oplossers, maar de moeite van het naspelen waard. Bij de overgang van de slagafwikkeling naar het motiefspel stuit je op het frame dia 19v, een mager zesje dat het risico liep onder de zoden te raken: 24-19(14x23), 29x16(27-32), 39-33(28x30), 37x17(30-34 knipoogt naar 7v hiervoor), 45-40(34x45), 16-11(45-50), 11-6(50x11), 6x17. Daaraan vooraf gaat het slagspel op 19m: 24-20(38x27), 20x7(35x24, voor het krachtigste verweer laat zwart de slag over 7 laten één beurt achterwege), 15-10(1x12 maar 2x11 komt op hetzelfde neer), 34-29(5x14), 29x9(8-13 er is geen betere riposte), 9x7(2x11 zie je wel), 16x7(6-11), 7x16 en daar heb je 19v na de eerste zet.
- Het duo dia's 20 is net zo akkefietje. 20m (de beginstand zou doen vermoeden dat we naar Guerra gaan maar schijn bedriegt) dateert van 12 mei 2007 (Verenigde Noord-Hollandse Dagbladen) en dia 20v is een momentopname halfweg die ook op eigen benen staan kan. Bij het afdraaien van de plaat dien je ter herkenning halt te houden na de eerste vier zetten: 17-11(6x26), 27-21(26x17), 22x13(19x8), 18x7(1x12), hier dus, en nu 47-41(36x47), 45-40(47x18), 28-22 tegen de dam aanplakken is altijd een genoegen (35x33), 22x2(30x39), 2x20(25x14), 49-43 en de ruil naar winst door oppositie is onafwendbaar.
- Bij het tweetal 21 hoort een verhaal. In een reeks DP artikelen vanaf augustus 2007 wijdt Arne van Mourik, aan de hand van de selectiemogelijkheden die de Turbo Dambase biedt, aandacht aan het thema 50x37. Er blijken niet heel veel problemen in omloop waarin die slag zich voordoet, en in een nijvere bui waagde ik een poging om wat materiaal toe te voegen; dat zou dan wel terdege moeten afwijken van hetgeen al voorhanden is. Tot mijn lol ontdekte ik een systeempje dat digitaal nog ontbrak, met dia 21 v tot resultaat, aan de rubriekschrijver toegezonden voorzien van een vrolijk paars strikje. Arne zag het wel zitten, maar kneedde het om tot het grotere en (ook door de minder moeizame uitleg van de beginstand) eerlijk gezegd aanmerkelijk betere arrangement 21m, dat als samenwerksel werd opgenomen in deel 3 van de serie, in april 2008. Fraai is die afwikkeling; je doet 16-11(27x7), 25-20(36x47), 20x18(12x23), 30-25(39x30), 35x22(45x34), 25-20(15x24), 37-31(26x17), 49-44(43x32), 44-39(47x44), 50x37; prototype v is een bleekneus, die het moet stellen zonder de interessante inleiding van het arrangement, de jeugd passeerde de oude rot aan alle kanten, kijk maar: 30-25(bijv. 36x47), 25x21(39x30), 35x24(45x34), 24-20(15x24) en de rest is bekend.

trio
De lezer werd blootgesteld aan nogal wat krachtpatserij onder de zojuist gepasseerde m's, als tegenwicht nu dus een kalm slot. Wie na zwaar tafelen niet lekker te bedde gaat vindt misschien soelaas bij het triootje 22 om daarna lekker in te dommelen.

22m 22v1 22v2

- Ooit reprimeerde Jan Vink mij, en terecht: die 8x8 (PK in DOWF van 14 augustus 1982) daar heb je helemaal geen recht op, die is al lang bekend. En inderdaad, dia 22m is van Gerard Geerlings en stond in Dam Eldorado van mei 1972. Een beroep op onwetendheid geeft me geen baat, dat blad las ik immers. Geheugenverlies en blijven zweven in de verwelven van de cortex, dat zal het wel zijn. De aanhankelijke dia's 22 v1 en v2, nota bene pas gesmeed in 2009, wekken verwondering; je zou ook daarop oudere aanspraken mogen verwachten, maar nee niks van te vinden in de TD. Het drietal heeft de kwintessens gemeen (de plakschuiver 28-22 en de zwarte dam moet er vier slaan). Bij m wordt eerst een hinderpaal (22) opgeruimd en bij v1 wordt de te beplakken schijf 17 voor de kar gespannen. Mijn aandeel in de variatie is het plaatsen van 33 op 39, een dwangsituatie is het gevolg. De aardigste van de trits vind ik v2 met de natuurlijkste stand en geen dwang maar twee scherpe naturel varianten. m: 29-23(37x46), 32-27(22x31), 28-22(46x28), 22x4(15x24), 4x36; v1: 32-27(37x46), 27-21(26x17), 28-22(46x28 moet wel), 22x4(15x24), 4x8(3x12), 47-42 aangebreide oppositie; v2: 37-31(26x37), 47-41(37x46), 28-22 en nu leiden beide keuzes tot hallelujah, of wel a (46x33), 22x4(15x24), 4x16, of b (46x28), 22x4(15x24), 4x26. Vindingrijk volk hoeft mij niet op te bellen, natuurlijk kunnen 37 en 47 ook een vakje naar links.


Beste clubgenoten en andere lezers, dat was hem dan weer: een jaargang van zes boordevolle subsites Bladmuziek, wie zegt er dat de oudere garde voor de arbeid te lui is? Een boel werk, maar graag gedaan. Hopelijk was het voor u een leerzaam genot. Het onderwerp 'reparaties en variaties' is nog niet helemaal uitgeput, er ligt een slotaflevering op de plank die jullie in de loop van volgend jaar voor de kiezen krijgen.
Een gerieflijke winter en prettige kerstdagen toegewenst, en tot na de big bang! Pieter.