BLADMUZIEK (4)
zomer 2008
door Pieter Kuijper

A B C

Om de affiniteit met ons spelletje in deze zomerkomkommertijd niet al te zeer te verliezen eerst wat partijgerelateerde kost. Diagram a is een dankbare herinnering aan ruim 35 jaar damclub Het Probleem. Op 11 oktober 2006 speelde ik (zwart) tegen Jan Broersen, een van de Hoornse HebreeŰrs die de exodus naar Purmerend niet meebeleefden, hij sprong helaas overboord. Op de 44ste zet was, in reeds verloren stand, 31-27 gespeeld, en nu maakte ik het aardiger uit dan mijn opponent had voorzien: (19-24),28x19(17x28),32x23(8-12),19x17(11x33),39x28(24-29),23x34(30x50), toch een tamelijk verrassend dammetje. Dan nu, als opstapje naar de problemen, een rariteit van het zuiverste water. Dia b komt uit een partij tussen Mark Podolski met wit tegen Rafail Zvodoriac, kampioenschap van Duitsland 2006. "In de afwerking toont Podolski zich een ware problemist", zo berichtte Eric van Dusseldorp op 27 januari 2007 in het Noordhollands Dagblad. De kampioen kwam op de proppen met een fraaie voltreffer: 33-28(22x44),47-41(36x47),43-39(44x33),38x18(47x20),25x5(12x23),5x35 en de heren konden naar de bar. Nog diezelfde dag verzond ik ter bevestiging van de feiten een e-mail naar de rubrieksschrijver met plaatje c en de melding: inderdaad, zie dit simpele werkje uit mijn niet gepubliceerde voorraad, ik maakte het onlangs (23-1-2007!), is het geen toeval? 37-31(14x23),47-42(36x47),33-28(22x44),31x22(18x27),43-39(44x33),38x9(47x20),25x5(3x14),5x3, zo doen we die dingen. Het verbaast me trouwens dat ik iets dergelijks in de Turbo-Dam probleemcollectie niet tegenkwam.

19 20 21

Laten we even terugschakelen naar de opgaven in de jeugdrubriek uit onze voorjaarseditie (3). Wie zich graag het brein pijnigt doet een poging om de oplossingen zo uit het blote bolletje vanaf de monitor mee te lezen, snellere consumenten raad ik aan gebruik te maken van de auto-toets en dan krijgt men de bewegende beelden voorgetoverd. Daar komen ze. In nummer 19 gaat het van je 19-13(23x43),13x2(30x19),2x48 en zwart komt er niet meer door: (35-40),48-39(40-45),39-50. Ook in nummer 20 geen promotie voor schijf 45, wit steekt er met 24-20(bijv.15x22),42-37(35x33),37x50 een stokje voor. Nummer 21 is een stukje lastiger: 37-31(23x43, uit ellende),44-39(26x28),33x2(43x34),2x30(25x34),50-44 en oppositiewinst.

En dan nu het nieuwe aanbod. Vanwege de zomer wil ik de problemen eens een beetje anders opdissen dan jullie gewend zijn. Geen apart werk voor het jonge volkje dit maal, ze fietsen gewoon dapper mee met de grote jongens. Het parcours gaat over twee etappes. Eerst rijden we zes rondjes om de kerk, het lichtere freewheelwerk. De diagrammen zijn geselecteerd op aanblik, geen rare onnatuurlijke plaatjes maar uitnodigende 'looks', zo uit de partij weggeslopen. Er zit spul tussen dat zonder machinale assistentie te doen is, en mocht dat niet lukken dan is er altijd nog de hulpknop 'auto'. Commentaar lijkt me nauwelijks nodig.

31 32 33

31. 16-11(21x34),11x4(34-40),28-23(29x18),4x22 Een kind kan de was doen.
32. 26-21(22x44),21x3(44-49),2x38(49x16),42-38 en kies maar: (16x43a),45-40(35x44),50x48 a(16x49),50-44(49x40),45x34
33. 38-32(26x39),32x3(30-34)3x6(34x43),44-39(43x45),6-50 Zo'n slot waarin zwart nog wat mag tegenstribbelen heet 'motief'.

34 35 36

34. 34-29(24x31),28-22(27x40),22x2(25x34),2x17 Een paar rake meerslagen en even zoeken naar de laatste oplawaai.
35. 30-25(36x47),25x3(47x49),3-14 hij is leuk (49x18),14x1(2-7),1x9(4x13),39-33
36. 28-22(17x39),32-28(24x31),36x7(2x11),40-34(39x30),35x4(19-23 uit nood geboren),4x6(23x32),6-33(32-37),33-47

Leg de biefstuk maar op het zadel want nu komt de slotetappe en die gaat dwars door het gebergte, de koninginnenrit dus. Onderweg beklimmen we aantal colletjes met toenemend stijgingspercentage en de finish ligt op een bult van buitencategorie. Maar zet eerst eens op: drie witte schijven op 18,29 en 30 en vier zwarte op 1,6,8 en 19. Wit aan zet speelt 18-13, zwart moet meerslag (23x25) en wit gaat naar dam door 13x2. Het standje dat nu op het bord is verschenen heette jarenlang 'Canalejas' (naar de Spanjaard Juan Garcia Canalejas die het in 1650 in een boek publiceerde, inderdaad dammen is al een oude sport), maar na voortschrijdend geschiedkundig onderzoek kennen we de ontdekking tegenwoordig toe aan een nog vroegere knakker, een zekere Guerra. Er zijn een paar winstvarianten, maar ingewikkeld is het nou niet bepaald. Zwart aan zet gaat offeren, en natuurlijk niet schijf 25 want dat is de verst gevorderde. Eerst maar eens kijken wat we met (1-7) kunnen bereiken. Er volgt dan 2x16(25-30),16-43(30-35),43-49(6-11),49-44(11-16),44-49 en nu is zwart terechtgekomen in een zogenaamde 'vork'. Na (16-21),49x16(35-40),16-11 is het einde daar, of wel door vastlopen (40-45),11-50, of wel door su´cide (40-44),11x50 Dus beginnen we niet met (1-7) maar met (6-11),2x16 en omdat (1-6) niks oplevert wegens dam terug naar veld 2 gaat zwart nu rennen (25-30),16-43(30-35),43-34(1-6),34-7, en raakt verzeild in een ander type vork, een versperrende, maar met dezelfde gevolgen: (6-11),7x16(35-40),16-11 enz. Dit motief van 'Guerra', met alle stukken aan de bordrand, laat voor wie wil goochelen veel plaats in de hoge hoed, en dat heeft de damwereld geweten! De vermaarde damproblemist Leen de Rooij heeft een uitgebreide collectie konijnen aangelegd en geordend. Inmiddels loopt het aantal Guerracomposities in de richting van de 10000, geen motief is intensiever bewerkt en om nog iets werkelijk origineels toe te voegen is voorwaar geen sinecure. Wat er zo allemaal wel mogelijk is daarvan krijg je een bescheiden proefje met het onderstaande zestal.

37 38 39

37. 43-38(36x47),38x20(47x26),20-14(10x19),48-42(26x48),40-34(48x30),35x2
Slaan met schijf 35 naar 2, promotie, is voor de hand liggend en dit is een elementaire bewerkinkje, maar toch, er wordt snaaks langs geglipt via veld 20 en het is aardig om te zien hoe de zwarte dam een gezellig stukje in de rondte toert: 47x26x48x30
38. 22-18(35x33),18x9(19x39),32-28(33x22),27x18(16x36),37-31(36x27),9-3(12x23),3x2
Rondslaan met de dam vanaf veld 3 is ook een niet al te inventieve mogelijkheid, in dit geval gaat er slaan naar de voorlaatste rij en dan schuiven naar dam aan vooraf en dat is wat minder alledaags.
39. 38-32(37x48),46-41(14x25),41-37(31x42),22x31(26x37),47x38(13x22),38-32(37x28),29-23(28x19),24x4(35x24),4x35 (48x30),35x2
De zettenreeks waarmee een zwarte naar veld 19 wordt teruggetikt kwam nog niet eerder ter tafel, wat er daarna gebeurt (24x4 + dubbele damslag 4x35x2) is oude koek, al bekend uit 1945 (Jan Burggraaff) en daarna zo'n keer of vijftien herhaald. Wie de paljas wenst uit te hangen die zou, zonder direct risico voor volk of vaderland, schijf 7 ook op veld 11 kunnen posteren.



40 41 42

40. 33-28(24x44),28x37(40x29),50x39(2x11),45-40(31x42),22x31(11x13),47x38(26x37),48-42(37x48),38-33(48x45),33x4 (45x7),4x2
Qua gefrunnik linksonder lijkt ie kortstondig en lichtelijk op zijn voorganger, maar nu komt er een zwarte dam ongewenst in de pendeldienst (48x45x7) om vervolgens vanaf veld 4 door wit zijn motiefdam eenvoudig doch voedzaam te worden verzwolgen. Voor klachten over de diagramstand, ik heb er een hemeltergende maar aan de spelregels beantwoordende uitleg voor in huis.
41. 23-18(12x23),28x19(24x13),32-28(41x23),46-41(36x29),39-33(30x28),22x4(11x31),4x34(26x17),34-12(45x34),12x2
Baby what a big surprise, die tussenschuif manoeuvre van de witte dam 4x34-12; zag u hem ook? Woorden schieten tekort.
42. 8-32(9x49),44-39(27x38),39-33(38x29),48-42(37x48),19-13(48x30),35x33(49x35),50-44(35x49),13-9(3x14),18-13 (7x38),45-40(en nog maar weer een keer 49x35),8-2(35x8),2x12 ik help jullie even: over 11,21,31,41,38,14 en 8(46x7),22x2
Zoals bij genieten schijnt te horen: we stoppen op het hoogtepunt. En zo ziet het er dus uit boven de sneeuwgrens, op de top van de Alpe d'Huez. Wie deze puist zonder hulp van digitale doping wist te bedwingen hijs ik persoonlijk in de bolletjestrui.